Đau bao tử: Khó chữa khi... vô kỷ luật

Tỉ lệ chữa khỏi chứng đau bao tử hiện nay rất cao (80% đối với loét tá tràng và 50% với loét bao tử) nếu bệnh nhân tuân thủ nghiêm ngặt quy trình điều trị và chăm sóc.

Đau bao tử là từ thông dụng để chỉ một hội chứng rối loạn bệnh lý của đường tiêu hóa tại đoạn cuối của thực quản nối vào bao tử (dạ dày), bao tử và phần đầu của ruột non (hay tá tràng). Đây là một bệnh lý khá phổ biến, tỉ lệ mắc bệnh ở nam giới cao gấp ba lần nữ giới. Ở các nước Tây Âu, nguy cơ cho một người có khả năng mắc bệnh này trong đời là 20%.

Dù đến nay chưa có phương thức điều trị nào hữu hiệu tuyệt đối đối với chứng bệnh này, song từ phát hiện mới về vai trò chính yếu của vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) cũng như thuốc ức chế bơm proton, điều trị bệnh đau bao tử đã có thay đổi ngoạn mục và khả năng thành công trong điều trị bệnh đã được cải thiện rõ rệt.

Do có nhiều yếu tố nguy cơ gây nên chứ không do một nguyên nhân đơn lẻ nào, dù vi khuẩn HP đóng vai trò rất quan trọng trong gây nên bệnh, đau bao tử vẫn được xem là một hội chứng chứ không phải là một bệnh. Ngoài tác nhân nhiễm trùng HP, bất kỳ yếu tố nào có thể gây mất thăng bằng giữa tiêu hủy và bảo vệ của bao tử đều có thể gây đau loét bao tử. Các yếu tố này bao gồm: yếu tố thần kinh, tâm lý, stress, di truyền, dịch thể, lối sống (như hút thuốc lá, uống rượu quá độ), quan trọng hơn cả là việc sử dụng các thuốc giảm đau chống viêm thuộc dòng steroids hoặc không phải steroids.

Đau bao tử thể hiện rất khác nhau đối với mỗi bệnh nhân. Thương tổn của bệnh thể hiện từ nhẹ đến nặng, từ viêm sướt, viêm có loét ở các mức độ và biến chứng nặng là gây thủng, nặng nhất có thể ung thư trên nền bị loét. Vì thế việc điều trị cũng tùy thuộc vào tác nhân chính yếu và mức độ tổn thương bệnh lý trên bệnh nhân đó.

Chẩn đoán bệnh đau bao tử hiện chủ yếu nhằm vào hai mục đích: xem có sự hiện diện của vi khuẩn HP trong cơ thể và tại hệ thống tiêu hóa hay không và đánh giá mức độ tổn thương của bệnh. Một trong những biến chứng nghiêm trọng nhất của chứng đau bao tử là ung thư, do đó nhiều khi có dấu hiệu nghi ngờ cần phải làm sinh thiết, lấy mẫu bệnh phẩm vùng bị viêm loét để xét nghiệm xác định.

Điều trị bệnh này hiện nay tập trung vào hai chủ hướng chính: (1) Điều trị nhiễm trùng vi khuẩn HP và (2) Làm giảm bài tiết chất axit của bao tử cũng như dùng các chất “băng” để bảo vệ niêm mạc nhằm làm giảm đau và giúp vết loét được lành nhanh chóng.

Các kết quả nghiên cứu mới cho thấy đối với loại vi khuẩn HP, sử dụng một loại kháng sinh không có hiệu quả mà phải kết hợp ít nhất hai hay ba loại kháng sinh. Phổ biến nhất để điều trị HP hiện nay là amoxycilin, clarithromycin và metronidazole. Thời gian điều trị kháng sinh trong vòng một tuần. Ngoài ra, cần kết hợp với ngăn chặn bài tiết axit để thúc đẩy nhanh quá trình lành vết loét...

Ngoài điều trị các căn nguyên chủ yếu, loại bỏ yếu tố nguy cơ của chứng đau bao tử cũng là một phương thức gia cố hiệu quả trị liệu. Bệnh nhân cần bỏ thuốc lá, hạn chế uống rượu, tránh các loại gia vị mạnh, thức ăn quá chua.

Nếu tuân thủ đúng quy trình chẩn đoán và điều trị, tỉ lệ chữa khỏi của bệnh nhân bị loét tá tràng cao đến 80%. Tuy nhiên tỉ lệ tái phát trong vòng một năm cũng khá cao, có thể đến 60%. Riêng với bệnh nhân bị loét dạ dày thì 50% không bị tái phát, 50% có nguy cơ tái phát bệnh trong vòng hai năm. Lý do tái phát chủ yếu vẫn là bệnh nhân không tuân thủ quy trình điều trị nghiêm ngặt (khiến vi khuẩn HP kháng thuốc) và nhất là không thay đổi được lối sống, tức không bỏ thuốc lá và không giảm uống rượu.

BS NGUYỄN ĐÌNH NGUYÊN (Úc)

Tuoi Tre

Để trị chứng đau bao tử

Bạn thường đau bao tử ư? Hãy làm theo một số cách sau có thể giúp bạn vượt qua cơn đau khó chịu này.

Đó là: 1. Thêm mật ong vào ly trà chanh của bạn và dùng công thức này 2 lần/ngày.

2. Hãy dùng một muỗng cà phê chứa nước chanh ép, bạc hà ép, thêm một vài giọt nước ép từ gừng và một ít muối. Uống hỗn hợp này sẽ giúp trị đau bao tử.

3. Xoa một ít nước được ép từ gừng lên bụng có thể giúp giảm đau bao tử.

4. Uống nước vì nước có tác dụng tống chất độc ra khỏi cơ thể và giúp chức năng ruột hoạt động tốt.

5. Các thực phẩm đã qua chế biến và những chế phẩm từ sữa sẽ chỉ làm chứng đau bao tử của bạn thêm tồi tệ.

Nên chọn những thực phẩm tốt cho sức khỏe như rau xanh hoặc trái cây; 6. Nếu bạn thường xuyên đau bao tử, hãy thử dành ít phút đi bộ mỗi ngày. Đi bộ sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt.

BACSI.com (Theo TNO/The Times of India)

Bệnh đau bao tử

Vài năm trước, khi bạn đến bác sĩ với chứng đau bao tử, ông bác sĩ này thường cho bạn ngay một danh sách dài vô tận những thực phẩm cần kiêng cữ... Lúc đó, người ta nghĩ rằng việc vướng vào bệnh bao tử là một ký kết chấm dứt mọi lạc thú về ăn uống trên đời.

Ngày nay, y học chứng minh được rằng thực phẩm không có liên quan đến chứng đau bao tử của bạn. Việc cữ ăn hoàn toàn không giúp ích gì cho một người bị bệnh đau bao tử. Khoa học hiện đại chưa tuyên bố gì về nguyên nhân thường gặp nhất, đó là chất a-xít bao tử, ảnh hưởng của một số vi khuẩn, và tâm trạng lo lắng hay buồn rầu của bệnh nhân.

Các bác sĩ công nhận rằng chứng đau bao tử thường là một bệnh kinh niên. Nó cứ đau rồi khỏi, khỏi rồi đau trở lại. Với những kiến thức y khoa hiện tại, không một ai dám quả quyết rằng một bệnh nhân đã hoàn toàn khỏi hẳn chứng đau bao tử hay chưa… Dù sao đi nữa, ít nhất, những phương pháp dưới đây có thể giúp cho bạn làm giảm bớt nỗi khó chịu khi bị xót bao tử, đồng thời làm nó không hoành hành lâu trong cơ thể bạn.

Hãy rút kinh nghiệm của riêng bạn về thực phẩm

Một người có thể cảm thấy xót ruột khi ăn món cà ri, một người khác lại khó chịu khi ăn cà-rem... Cơ thể của mỗi người đêu có phản ứng khác nhau với từng loại thực phẩm. Chỉ có chính bệnh nhân mới có thể biết chắc được mình không hợp với món gì. Phương pháp duy nhất là hãy để ý từng loại thực phẩm một và xem loại nào làm cho bạn khó chịu. các bác sĩ chỉ lờ mờ thấy được rằng đa số mọi người thường bị đau khi dùng những thực phẩm có nhiều gia vị.

Cẩn thận về sữa

Trước đây, người ta nghĩ rằng việc uống một ly sữa có thể làm giảm chứng đau bao tử. Chuyện này đúng, nhưng chỉ đúng cho lúc đó. Sữa sau khi xoa dịu lại có công dụng kích thích các tuyến acid trong bao tử tiết ra nhiều hơn. A-xít này sẽ làm bạn đau đớn hơn sau đó.

Sửa lại thói quen ăn uống

Có nhiều người vì giữ cho cơ thể cân đối chỉ ăn mỗi ngày một bữa. Chuyện này nhìn chung không có gì nghiêm trọng. Nhưng nếu sau khi giảm bớt số bữa ăn lại, bạn bị chứng xót bao tử, nếu chứng này không chấm dứt trong một vài ngày. Bạn cần hỏi ý kiến bác sĩ về tập quán ăn uống của mình. Có những người khác thích ăn chỉ một hai món trong bữa ăn, và ngày nào cũng ăn hoài những món đó. Việc này không tốt cho bao tử. Nên ăn nhiều món khác nhau trong bữa ăn và thay đổi hàng ngày.

Hãy sống cởi mở và lạc quan.

Một trong những nguyên nhân chính của bệnh đau bao tử bắt nguồn từ đời sống nội tâm của con người. Tuy nhiên, chuyện này chưa được y học chứng minh rỏ ràng. Nhưng kinh nghiệm của nhiều bác sĩ cho thấy những căn bệnh thường trở nặng hơn khi bệnh nhân phải lo nghĩ nhiều. Một số bác sĩ khác nhận xét những người bị chứng này phần lớn là những người trầm lặng, có gì hay để trong lòng mà không chịu nói ra. Nếu bạn thuộc loại trầm lặng này và đang bị bệnh bao tử, cố thay đổi tính tình lại... sẽ giúp ích rất nhiều cho căn bệnh.

Từ những kinh nghiệm trên trong những lúc phải lo nghĩ hay buồn phiền nhiều trong cuộc sống, nên để ý đến bao tử bạn nhiều và nên ăn uống điều độ. Thất tình... đụng chạm trong công sở... không vui vẻ trong gia đình... khủng hoảng tiền bạc... những nguyên nhân này thường rất dễ đưa bạn đến chứng đau bao tử kinh niên.

Dùng thuốc Bismuth

Hầu hết những người đau bao tử đều nhiễm chung một loại vi khuẩn giống nhau. Đó là Helicobacter pylori. Người ta phát hiện ra Bismuth và một số loại kháng sinh có khả năng giết được vi khuẩn này.

Bismuth được bán tại các nhà thuốc tây dưới dạng thuốc viên hay thuốc nước màu hồng dùng để trị tiêu chảy. Khi uống

nhớ theo liều lượng trên nhãn thuốc.

Lưu ý: * Thuốc bismuth không hề được Cục Quản Lý Dược và Thực phẩm Hoa Kỳ (F.D.A.) công nhận là thuốc trị bao tử.

Những điều cần biết khác

Ngoài những phương pháp chính kể trên, những kiến thức nhỏ sau đây cũng không nên bỏ qua khi bạn bị bệnh đau bao tử.

• Thuốc xoa dịu tạm thời. Tất cả các loại antacid bán
• trên thị trường đều có thể xoa dịu chứng đau bao tử. Điển hình như các hiệu Mylanta và Maalox.
• Đừng dùng aspirin. Thuốc này chỉ có thể trị các chứng đau nhức thông thường, và thường làm bệnh bao tử tệ hơn.
• Bớt tiêu thụ chất sắt. Chất sắt có khả năng ăn mòn bao tử (tuy rất yếu). Nếu bạn đang uống chất sắt mỗi ngày (chất sắt - Iron, được bán cùng với các loại sinh tố tại các tiệm thuốc tây), hãy ngưng uống. Các rau cải chứa nhiều chất sắt như rau dền, rau muống, sà-lách xoong,... không có hại lắm.
• Xuất huyết bao tử. Nếu bạn có triệu chứng đi tiêu ra máu hoặc phân mầu đen, mửa ra máu hoặc những hột mầu nâu như bã cà phê sau khi pha, hãy khám bác sĩ lập tức. Đây là một triệu chứng nghiêm trọng của xuất huyết tiêu hóa, có thể gây tử vong.

Đau bao tử là một bệnh có chu kỳ. Bạn sẽ thấy nó tự động hết sau một vài năm.

Chảy máu dạ dày, cảnh giác với triệu chứng ung thư

Tôi 24 tuổi, thời gian gần đây thỉnh thoảng xuất hiện tình trạng trào thức ăn lên miệng (không nhiều lắm) sau khi ăn khoảng 1 tiếng.

Đồng thời những triệu chứng kèm theo là ợ chua, ăn cảm thấy nhanh no. Khi đi tàu xe tôi nôn ra thức ăn có màu nâu đen. Chị gái tôi đã từng bị ung thư bao tử và cũng từng nôn ra những dịch vị màu nâu. Với tôi đây có phải là giai đoạn đầu của ung thư bao tử không? Tôi có thể đi khám ở đâu để có kết quả chính xác? (Huyên Pham)

Trả lời của phòng mạch online:

Biểu hiện mà bạn mô tả rất điển hình của bệnh lý dạ dày – tá tràng. Dấu hiệu ăn chậm tiêu và ói ra dịch nâu đen (có thể là máu chảy trong dạ dày nếu bạn không dùng đồ ăn thức uống hoặc các loại thuốc men nào có màu tương tự trước đó) là dấu hiệu báo động cần phải được thăm khám khẩn trương và có chỉ định nội soi dạ dày để xác định chẩn đoán.

Theo các nghiên cứu ở Việt Nam thì tần suất bệnh ung thư dạ dày ở nữ là 7,3/100.000 người. Đa số các trường hợp ung thư dạ dày xảy ra ở người trên 40 tuổi, chỉ có 10% xuất hiện ở tuổi dưới 40 (tức là xác suất mắc bệnh này rất thấp ở lứa tuổi của bạn). Tuy nhiên những người có biểu hiện dạ dày – tá tràng và anh chị em ruột hoặc cha mẹ bị ung thư dạ dày được xem là đối tượng có yếu tố nguy cơ và nên có thái độ cảnh giác và nghiêm túc trong việc khám và chữa bệnh.

Trong tình huống của bạn, chúng tôi thường gặp nhất là các chẩn đoán: loét dạ dày – tá tràng chảy máu, ung thư dạ dày hoặc chỉ đơn giản là viêm dạ dày nhưng do người bệnh quá lo lắng về tình trạng bệnh nên có khuynh hướng hơi cường điệu hóa các biểu hiện thực sự mắc phải.

Tóm lại, bạn nên khẩn trương đến khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa. Ở Quận 10 nơi bạn gần các cơ sở y tế uy tín như BV Đại Học Y Dược, BV Chợ Rẫy.

Th.s, BS QUÁCH TRỌNG ĐỨC - Giảng viên Bộ môn nội ĐH Y Dược TP.HCM

Theo VietBao

Thuốc gia truyền trị dứt đau bao tử?

Tôi có nghe một bài thuốc gia truyền để chữa bệnh đau bao tử gồm: 1 lòng đỏ trứng gà ta, 1 viên ampicilin, 2 thìa mật ong. Tất cả hỗn hợp này đánh chung với nhau và uống vào mỗi buổi sáng khi bụng đói.

Xin hỏi uống hỗn hợp này có chữa được bệnh hay không? Và đã có các căn cứ nào chứng minh tác dụng của bài thuốc chưa? (Hoang Khanh Nguyen)

Trả lời của phòng mạch online:

- Các phương pháp chẩn đoán và chữa trị bệnh theo y học hiện đại ngày nay thường được khuyến cáo áp dụng dựa trên bằng chứng khoa học (còn được gọi là y học chứng cứ).

Điều này có nghĩa là kết quả muốn được chấp nhận và ứng dụng rộng rãi thì  cần phải tiến hành nghiên cứu khoa học nghiêm túc với phương pháp nghiên cứu đáng tin cậy.

Theo hiểu biết của chúng tôi thì chưa có nghiên cứu nào công bố về kết quả của phương pháp chữa trị này. Việc sử dụng mật ong và trứng gà có thể làm dịu tạm thời triệu chứng của cơn đau bao tử (tương tự như các loại thuốc tráng niêm mạc dạ dày được bán phổ biến tại các nhà thuốc như Phosphalugel, Pepsan, Maalox, Kremil-S …).

Sử dụng kháng sinh chỉ cần thiết trong trường hợp chứng minh được bệnh có liên quan đến nhiễm trùng do Helicobacter pylori, tuy nhiên trong trường hợp này các nghiên cứu trong nước và trên thế giới cũng đã chứng minh rằng để tiệt trừ hiệu quả thì cần phải phối hợp ít nhất 2 kháng sinh và với liều cao hơn nhiều.

Th.s, BS QUÁCH TRỌNG ĐỨC- Giảng viên Bộ môn Nội ĐH Y Dược TP.HCM

Theo VietBao